Blog voor studenten

Lees hier alle artikelen van de leukste blog voor studenten.


Wat is een psycholoog?

Geplaatst op: 20-08-2015

Wat is een psycholoog eigenlijk? Een psycholoog is een kenner, beoefenaar van de psychologie, zoals de Van Dale ons vertelt. Als psycholoog heb je dus kennis van de psychologie en beoefen je dit. Maar wat betekent dat nou precies als je de psychologie kent en gebruikt?

Ik neem de vrijheid om aan te nemen dat de psychologie van de mens wordt bedoelt en niet die van bijvoorbeeld mijn dwerghamster die hier naast mij ligt te slapen. Daarnaast ga ik ervan uit dat ‘psychologie’ over gedachten, gevoelens en gedrag gaat. Een psycholoog ontfermt zich dus als het ware over dat wat mensen van binnen voelen en denken en naar buiten laten zien/horen/etc. Maar wat doet zo’n psycholoog nu met al die gedachten, gevoelens en gedrag? Hij/Zij ‘beoefent’ dit klaarblijkelijk. Ik heb geen idee wat dit betekent, dus laten we eens kijken naar wat een psycholoog dan zoal doet met al die mensen die tegenover hem/haar zitten.

Een psycholoog gaat voornamelijk heel veel met anderen in gesprek. Dit kan variëren van een één op één gesprek tot een complete groepssessie. De psycholoog probeert door in gesprek te gaan blijkbaar vat te krijgen en/of invloed uit te oefenen op de psychologie van de ander(en). Hoe gaat dit dan in zijn werk? Is het bijvoorbeeld belangrijk dat de psycholoog een professionele distantie houdt en zichzelf ziet als een objectieve factor in het gesprek? Of moet de psycholoog juist in de wereld van de ander duiken en onderdeel worden van de anders wereld? Gaat het erom dat alles wat de psycholoog doet van te voren uitgebreid getest en vastgelegd is of mag de psycholoog de vrijheid nemen om te werken zoals het dat op dat moment goed voelt? Is er een werkwijze die het beste is of kan je dat helemaal niet meten en bepalen?

Laat ik in eerste instantie zeggen dat er psychologen zijn die graag wetenschappelijk te werk gaan. Dit betekent dat ze graag onderzoek doen naar datgene waarmee ze werken en zo kunnen aantonen dat datgene wat ze doen effect heeft en wetenschappelijk verantwoord is. In deze visie is het van belang dat de psycholoog gezien wordt als een objectieve factor in het helingsproces van de ander. Hoe subjectiever je namelijk als psycholoog bent, dus hoe meer je je eigen gedachten en gevoelens een rol laat spelen, hoe minder objectief en daardoor minder wetenschappelijk je te werk gaat. Het objectieve is veel beter te meten dan het subjectieve, waardoor je het objectieve ook makkelijker kunt beoordelen naar effectiviteit. Laat het duidelijk zijn dat dit een algemene schets is en dat er heel veel variaties zijn tussen de psychologen zelf. Het centrale punt is dat er een hoge waarde wordt gegeven aan de wetenschappelijke verantwoording. Hierop volgend is het logisch dat er veel wordt gewerkt met vragenlijsten, tests en diagnoses. Hiermee kan je namelijk de psychologie van de ander meetbaar en daarmee werkbaar maken. Tot slot geeft het een gevoel van duidelijkheid en vastheid. Je kan namelijk als psycholoog steunen op het onderzoek dat voor je is gedaan en het kadert het ingewikkelde en verwarrende van de psychologie netjes in kaders in. Dit geeft duidelijkheid en maakt het werken met andere mensen behapbaar.

Hoe ziet de psycholoog er aan de andere kant van het water uit? Wat gebeurt er als je het belang van het objectieve laat varen? In deze visie is de psycholoog iemand die juist een onderdeel uitmaakt van de wereld van de ander. Niet een losstaand persoon, maar een mens die ook allerlei gedachten, gevoelens en gedrag ervaart en daarmee invloed heeft op de ander en hij/zij ook weer op de psycholoog. Op deze manier kan je de psycholoog niet als objectieve factor zien, omdat hij/zij ook maar gewoon een mens is die nu eenmaal subjectief is. In plaats van dit zoveel mogelijk in te perken, is het met deze visie mogelijk om juist het subjectieve ten volste te benutten. Dit gebeurt doordat de psycholoog zich bewust is van wat er tijdens een gesprek met hem/haar gebeurt, zowel qua gedachten als qua gevoel, en dit inzet ten goede van de ander. Bijvoorbeeld alleen al door simpelweg te benoemen wat er in het proces tussen beide partijen gebeurt. Dit kan verlichting en ademruimte geven. Er is met deze werkwijze dus geen sprake van vragenlijsten, diagnoses of testen, omdat dit aan het complete proces dat zich tijdens een gesprek ontvouwt voorbij gaat. Het is simpelweg niet in cijfers of kaders in te passen en daardoor heeft het geen waarde.

Wat moet je hier nu mee als psycholoog? Moet je één van de twee werkwijzen kiezen? Kan je ook laten zien dat de ene beter is dan de ander? Persoonlijk zeg ik volmondig: Nee! Hiermee zou je namelijk appels met peren vergelijken. Want wat blijkt nu, beide werkwijzen blijken voor veel mensen te werken. De ene voelt zich echter prettiger bij de appel en de ander bij de peer. En dan hebben we het nog niet eens gehad over alle andere vormen van therapie; de mandarijnen, de mango’s en de kiwi’s. Ten eerste is het belangrijk dat de psycholoog een vorm kiest die bij hem/haar past. Een werkwijze is pas effectief als de psycholoog er ook achter staat. Het heeft geen zin om te werken op een manier die je niet prettig vindt. Daarnaast is het belangrijk dat de ander zich hier prettig bij voelt. Sommige mensen willen graag iemand die duidelijk het heft in handen heeft en ze de goede richting op stuurt. Anderen willen weer dat iemand ze zelf laat ontdekken wat voor hen het beste pad is. Ik vind dat je moet kijken naar wat voor alle partijen het beste werkt en waar allen achter kunnen staan.

Wat is een psycholoog? Ik gooi de Van Dale overboord en geef een nieuwe definitie: Een psycholoog is een mens die met een ander probeert uit te vinden wat de ander kan helpen op een manier die voor beiden prettig werkt. Het maakt niet uit wie je bent of aan welke kant je staat. Ontdek wat bij jou past en probeer op deze manier de juiste aansluiting met een ander te vinden.

« Terug naar overzicht

Deze website maakt gebruik van cookies om je gebruikservaring te optimaliseren. Door op 'OK' te klikken of door gebruik te blijven maken van deze website, gaat je akkoord met het plaatsen van deze cookies. Lees ook onze privacy statement. Ok, sluiten